hát đùm
Định nghĩa
Danh từ:
- Hình thức hát tập thể, có tính chất vui chơi, đối đáp giữa nam và nữ thanh niên, thường diễn ra trong các dịp lễ hội, sinh hoạt cộng đồng. "Hát đùm" mang yếu tố trữ tình, hóm hỉnh, và đôi khi có nội dung giao duyên, tán tỉnh.
- Bài hát thuộc thể loại này: "hát đùm" cũng chỉ các bài hát được sáng tác và trình diễn theo hình thức trên.
Động từ:
- Hành động hát theo lối đối đáp, vui nhộn giữa các nhóm nam nữ: "hát đùm" là hoạt động ca hát mang tính giao lưu, thường có sự luân phiên giữa các bên.
Ví dụ sử dụng
Danh từ:
- Hát đùm là một sinh hoạt văn hóa dân gian phổ biến ở nhiều vùng quê. (Hát đùm là hoạt động ca hát tập thể, thường có tính đối đáp nam nữ.)
- Trong đêm hội, các chàng trai cô gái say sưa với những điệu hát đùm. (Trong đêm hội, các bạn trẻ tham gia hát đối đáp, tán tỉnh nhau.)
Động từ:
- Họ hát đùm với nhau suốt buổi chiều. (Họ ca hát theo lối đối đáp, vui vẻ với nhau.)
- Các cô gái hát đùm để thử tài các chàng trai. (Các cô gái hát đối đáp nhằm thử thách sự thông minh của các chàng trai.)
Các cách sử dụng nâng cao
"hát đùm giao duyên": hình thức hát đùm tập trung vào chủ đề tình yêu, tán tỉnh.
- Hát đùm giao duyên thường có lời lẽ bóng gió, ý nhị. (Hát đùm về tình yêu thường dùng ngôn ngữ ẩn dụ, tế nhị.)
"cuộc hát đùm": hoạt động hoặc sự kiện có tổ chức hát đùm.
- Cuộc hát đùm kéo dài đến tận khuya. (Buổi sinh hoạt hát đối đáp kéo dài đến đêm.)
Biến thể và từ gần giống
Hát (động từ): hành động ca hát nói chung.
- Cô ấy hát rất hay. (Cô ấy có giọng hát đẹp.)
Đùm (động từ): bọc lại, che chở; trong "hát đùm", "đùm" mang nghĩa gói ghém, tập hợp lời hát thành thể thức đối đáp.
- Lá đùm lá rách. (Lá lành đùm lá rách, nghĩa bóng: người giàu giúp người nghèo.)
Hát đối: hình thức hát có sự luân phiên giữa hai bên, tương tự hát đùm nhưng thường trang trọng hơn.
- Hát đối là một phần của hát đùm. (Hát đối là một dạng con của hát đùm.)
Từ đồng nghĩa
- Hát giao duyên: hát đối đáp về tình yêu nam nữ.
- Hát ví: hình thức hát dân gian có tính đối đáp, phổ biến ở miền Trung Việt Nam.
- Hát phường vải: loại hát đối đáp trong lao động, thường có nội dung vui tươi.
Thành ngữ liên quan
- Hát đùm như hát ví: so sánh hai hình thức hát đối đáp tương tự nhau.
- Ở quê tôi, hát đùm như hát ví, đều là nét văn hóa đặc sắc. (Ở quê tôi, hát đùm và hát ví đều là những loại hình ca hát đối đáp quen thuộc.)